"En wat doe jij dan voor het klimaat?"Dit moet de meest gehoorde zin zijn van de afgelopen week. Dat en nog tal van andere cynische reacties op de klimaatspijbelaars. Nu, een
kort artikel op de website van VRT leerde me dat de ecologische voetafdruk van jongeren best oké is (ze bezitten geen auto's, wonen altijd samen met meerdere mensen in een woning). En datgene wat hun ecologische voetafdruk slecht kan maken (of die woning geïsoleerd is, of er aan afvalscheiding wordt gedaan, ...) zijn zaken waar ze weinig tot geen invloed op kunnen uitoefenen. Het artikel roept hen dan ook op om klimaatambassadeurs te worden.
Ik was intussen ook benieuwd naar mijn eigen ecologische voetafdruk en ging berekenen.
En hoewel mijn voetafdruk beter is dan die van de gemiddelde Nederlander (er bestaat trouwens geen Belgische website waar je je voetafdruk kan berekenen), is hij nog zeer hoog. De pijnpunten liggen vooral in mijn voeding (ik eet vlees, vis en zuivel), mijn mobiliteit en mijn woning.
Ik kan mijn voetafdruk zeker nog verbeteren. Dus ik neem mezelf terug voor om meer vegetarisch te eten, eens te kijken of ik zuivelproducten kan vervangen door een plantaardig alternatief. En in mijn woning zal de volgende verbouwing ook nog wel wat zoden aan de dijk brengen. Maar ik heb niet het vermoeden dat dat een gigantisch verschil zal maken. Mijn voetafdruk blijft te groot.
Maar ik ben wel benieuwd naar hoe groot die is, als je telkens het beste antwoord ingeeft voor het klimaat. En het eindresultaat verbluft me.
Zelfs al doe je als individu alles perfect. Onze aarde is dan nog steeds te klein. Hoe kan dat? Nu, op de website zelf kan ik weinig uitleg vinden hierover. Maar eigenlijk is dat niet echt nodig. Want zelfs al doe ik als individu alles perfect. Ik ben inwoner van een gemeente, een provincie, een gewest en een land dat dat absoluut niet doet. Deze foto vanuit de ruimte geeft dat duidelijk weer.
Vlaanderen is de meest verlichte regio van Europa. De hoeveelheid energie die we elke nacht gebruiken om de astronauten in het ISS een kerstboomgevoel te geven is enorm. We hebben meer ministers voor Energie en Klimaat, dan klimaatakkoorden die omgezet worden in beleid. Onze minister die naar de top in Katowice ging om ons land te vertegenwoordigen vloog met een privéjet (zonder akkoord, weliswaar, dat was teveel gevraagd). En dan voel ik me schuldig omdat ik scharrelkippen in de tuin heb en vlees eet. Ik spendeer het grootste deel van mijn krappe verbouwbudget aan isolatie en energiemaatregelen. Ik voel me elke keer afschuwelijk schuldig als ik de auto neem naar school (en ik begon echt vol goede moed aan dat pendelen met de trein, maar per dag 4 uur onderweg zijn, in overvolle treinen waarvan de meesten structurele vertraging hebben en er regelmatig treinen worden afgeschaft deden me, na het bijna missen van een examen, terug naar de auto grijpen).
Dus beste ministers, beste regering. De klimaatspijbelaars zijn geen probleem. Mijn zachtgekookt eitje van mijn eigen scharrelkippen ook niet. Wel een probleem is de massale energieverspilling in dit land. Energie die dan ook nog eens grotendeels komt uit fossiele brandstoffen. De rest uit tot op de draad versleten kerncentrales. Een echte wijziging in gedrag van mensen zal een voordeel moeten opleveren. Een klimaatbeleid zal sociaal zijn of het zal niet zijn. Maar daar ligt echt de grote kracht. Toon eens vijf minuten politieke moed en belast vervuilende bedrijven en beloon milieuvriendelijke bedrijven. Verbied het gebruik van palmolie. Investeer zelf niet meer in fossiele brandstoffen. Verhoog massaal het budget voor openbaar vervoer en veilige fietsroutes. Er liggen zo veel oplossingen op tafel. Kunnen wij als Vlaanderen en België het probleem alleen oplossen? Neen, maar geeft ons dat het recht om onze ogen te sluiten en verder te doen zoals we bezig zijn? Zeker en vast niet. We hebben de kans om een voortrekkersrol te spelen in het internationale klimaatdebat. De tienduizenden jongeren en volwassenen in Brussel morgen en de volgende weken en maanden geven u het mandaat. U hoeft heus niet te wachten tot op de volgende verkiezingen.
En ik? Ik moet just niks doen voor het klimaat. Maar ik doe het toch. Want ik weet dat het niet anders kan.
